LA CARVERNE DU PONT NEUF VOOR CHRISTO

LA CARVERNE DU PONT NEUF 
(foto RD/New Reform)

Een team van de Franse kunstenaar JR, ook wel eens de Franse Bansky genoemd, is deze week begonnen met het installeren van ‘La Carverne du Pont Neuf’, jawel een grot over de Pont Neuf de oudste brug over de Seine in Parijs. JR benoemt zijn werk als een ‘Hommage’ aan Jovachef Christo en zijn vrouw Jeanne-Claude die de wereldberoemde brug 40 jaar geleden inpakten met hun iconische ‘The Pont Neuf Wrapped’ project. Zijn aanpak vertoont in zekere mate gelijkenissen met wat de Christo’s hun leven lang hebben gedaan. De projecten zijn grootschalig en worden gefinancierd door de verkoop van ontwerpschetsen, tekeningen en foto’s, geen overheidsgeld. De mensen zullen vanaf 6 tot 28 juni door de grot kunnen wandelen.

(Foto RD/New Reform)

De grot is uiteraard een optische illusie van opblaasbare structuren en textiele omhulsels ontworpen door JR. Net zoals bij Christo is er geen nagel aan te pas gekomen om de grot te verankeren aan de brug. De vraag is, waarom een grot over een brug? Krijgt de grot hier de betekenis van een beschermende huisvestiging voor de toekomst van de brug die aan erosie onderhevig is zoals de grot van Lascaux in de Dordogne bescherming bood aan 15.000 jaar oude geschriften of is het een verwijzing naar de steengroeven waar de stenen voor de brug zijn uit gewonnen. De verbeelding maakt veel mogelijk en dat is uiteraard ook een deel de bedoeling van een kunstwerk. De bouw is in elk geval spectaculair en zal er voor zorgen dat kunst opnieuw bespreekbaar wordt in een medialandschap dat bol staat van oorlogszuchtige taal en een verziekte maatschappelijke context die helemaal geen associaties meer oproept met artistieke en kunstzinnige vrijheden.  Dat de kunstwereld diep wordt getroffen door die keuzes voelt men aan den lijve aan. 

 Achter de rotsillusie gaat een indrukwekkende technische creatie schuil: 2.400 m² oppervlakte, 120 meter lang, tot 18 meter hoog en een opblaasbare structuur bestaande uit 80 bogen, gevoed door 20.000 m³ lucht. Het project is één jaar lang voorbereid in een hangar. Het doek is in Europa geproduceerd, in Frankrijk gedrukt met milieuvriendelijke watergebaseerde inkt, en met de hand aan elkaar gemaakt door 25 ambachtslieden, waarbij zeer weinig afval wordt gegenereerd. Dit laatste is een principiële voorwaarde van de kunstenaar. De apparatuur wordt gehuurd, de ballast wordt hergebruikt en de energie komt uit het elektriciteitsnet.

(Foto MH/New Reform)

JR groeide op in de banlieue van Parijs en begon anoniem als graffitikunstenaar maar schakelde snel over naar zwart-wit fotografie als medium. Ze anoniem verspreiden in metro’s en op andere markante openbare plaatsen blijft tot op heden overeind. Slechts weinigen kennen hem persoonlijk. Hij werd internationaal bekend door zijn samenwerking met filmmaakster Agnes Varda.  Samen fotografeerden ze in 2017 de bevolking in diverse Franse dorpen. De portretten hingen ze vervolgens uitvergroot op in de dorpskernen waar die mensen woonden. Zo werden de postbode, de barvrouw en de mijnwerker plots ‘zichtbaar’ voor de buitenwereld. Huizengrote posters kwamen tot stand in de grotere steden van Europa, de Verenigde Staten en Brazilië. Zijn oeuvre heeft een maatschappelijke achtergrond. Zo plaatste hij het portret van een Mexicaanse baby bij de grensmuur die door Trump in 2017 werd opgericht als oplossing voor het migratieprobleem.

JR werkt ook zelden alleen. Voor het project over de Pont Neuf doet hij bv beroep op Thomas Balgalter, geluidskunstenaar bij het duo Daft Punk. Hij creëerde een sculpturale electro-acoustische textuur: geen traditionele muziek of soundtrack, maar een “meeslepende materie die met de structuur dialogeert als een geologische resonantie”.  

RD